अधोलिखितेषु प्रश्नेषु उचित विकल्पस्य चयनं कुरुत
1. चन्दनः किं आस्वादयितुम् इच्छति?
(i) मोदकानि
(ii) फलानि
(iii) जलं
(iv) प्रसादम्
उत्तरम्: (i) मोदकानि
2. मल्लिका कुत्र गन्तुम् इच्छति?
(i) काशीं
(ii) प्रयागं
(iii) द्वारिकां
(iv) उज्जयिन्यां
उत्तरम्: (ii) प्रयागं
3. उमा किमर्थं आगता आसीत्?
(i) आशीर्वादं गृहीतुं
(ii) दुग्धस्य व्यवस्थां निवेदयितुम्
(iii) भोजनं कर्तुम्
(iv) वस्राणि दातुम्
उत्तरम्: (ii) दुग्धस्य व्यवस्थां निवेदयितुम्
4. धेनुः चन्दनं किं कृत्वा ताडयति?
(i) पादप्रहारेण
(ii) शृङ्गेण
(iii) पुच्छेन
(iv) जिह्वया
उत्तरम्: (i) पादप्रहारेण
5. “विपरीते गतिर्यस्य स कष्टं लभते ध्रुवम्।” — अस्य श्लोकस्य भावः कः?
(i) शीघ्रं कार्यं करणीयम्
(ii) विलम्बेन कार्यं करणीयम्
(iii) कार्यं अन्येभ्यः करवायत
(iv) कार्यं न कर्तव्यम्
उत्तरम्: (iv) कार्यं न कर्तव्यम्
कोष्ठकात् उचितं पदं चित्वा रिक्तस्थाने लिखत
1. मल्लिका मन्दस्वरेण _____________ करोति। (गीतं / शिवस्तुतिम्)
उत्तरम्: शिवस्तुतिं
2. चन्दनः _____________ वेशं धृत्वा दुग्धं दोहति। (स्त्री / ब्राह्मण)
उत्तरम्: स्त्री
3. उमा _____________ प्रति आगता। (मातुलम् / पितरम्)
उत्तरम्: मातुलम्
4. धेनुः चन्दनं _____________ ताडयति। (पादप्रहारेण / हस्तेन)
उत्तरम्: पादप्रहारेण
5. देवेशः घटान् _____________ ददाति। (विक्रयणाय / दानेन)
उत्तरम्: विक्रयणाय
अधोलिखितानि प्रश्नानि उत्तराणि एकपदेन लिखत
1. कः मोदकानाम् गन्धं अनुभवति?
उत्तरम्: चन्दनः
2. मल्लिका कस्य यात्रायै गता?
उत्तरम्: धर्मयात्रायै
3. धेनुः केन रञ्जिता जाता?
उत्तरम्: प्रेम्णा
4. घटान् कः रचयति?
उत्तरम्: देवेशः
5. “सुविचार्य विधातव्यं कार्यम्” इति श्लोकं को पठति?
उत्तरम्: देवेशः
अधोलिखितानि प्रश्नानि उत्तराणि ३–४ पङ्क्तिषु पूर्णवाक्यरूपेण लिखत।
1. मल्लिका चन्दनं किमर्थं ताडयितुं निषेधति?
उत्तरम्: मल्लिका चन्दनं ताडयितुं निषेधति यतः तस्य धेनुः पूज्याऽस्ति।
सा मन्यते यत् गोः हिंसा अधर्मः भवति।
अतः सा चन्दनं धेनोः ताडनं न कर्तुम् इत्युक्तवती।
2. चन्दनः उमे किम् उक्तवान्?
उत्तरम्: चन्दनः उमे उक्तवान् यत् धेनुः तं पादेन ताडयामास।
ततः सः तस्य विषये दुग्धव्यवस्था निवेदयामास।
सः अपि तया क्षान्तिं प्राप्तवान्।
3. मल्लिकायाः धर्मयात्रायाः प्रयोजनं किं आसीत्?
उत्तरम्: मल्लिकायाः धर्मयात्रायाः प्रयोजनं पुण्यप्राप्तिः आसीत्।
सा प्रयागं गत्वा तीर्थस्नानं कर्तुम् इच्छति स्म।
धर्मस्य पालनं च तस्या मुख्यं लक्ष्यं आसीत्।
4. चन्दनः धेनोः सेवां कथं करोति?
उत्तरम्: चन्दनः प्रतिदिनं धेनोः दुग्धं दोहति।
सः तस्यां श्रद्धया सेवां करोति।
धेनोः पोषणं, स्वच्छतां च सदा पालयति।
5. अन्ते सर्वे किं शिक्षां प्राप्नुवन्ति?
उत्तरम्: अन्ते सर्वे एतां शिक्षां प्राप्नुवन्ति यत् हिंसा न कर्तव्या।
धर्मपथः एव श्रेयः।
विपरीते गच्छन् कष्टं लभते ध्रुवम् इति ज्ञानं सर्वे प्राप्तवन्तः।