अधोलिखितेषु प्रश्नेषु उचित विकल्पस्य चयनं कुरुत।
1. “वृत्तं यत्नेन संरक्षेत्” इति कस्य ग्रन्थस्य वचनम् अस्ति ?
(i) मनुस्मृतिः
(ii) चाणक्यनीतिः
(iii) नीतिशतकम्
(iv) हितोपदेशः
2. “प्रियवाक्यप्रदानेन सर्वे तुष्यन्ति जन्तवः” – अस्य श्लोकस्य भावः कः ?
(i) मधुरवचनस्य महत्त्वम्
(ii) परोपकारस्य महत्त्वम्
(iii) धनस्य उपयोगः
(iv) मित्रस्य त्यागः
3. “नद्यः स्वयमेव नाम्भः पिबन्ति” – इति वाक्ये नदीनां कः भावः प्रतिपादितः ?
(i) लोभः
(ii) परोपकारः
(iii) अहंकारः
(iv) स्वार्थः
4. “गुणयुक्तो दरिद्रोऽपि नेश्वरैरगुणैः समः” इति वाक्यस्य सारः कः ?
(i) दरिद्रः न कर्तव्यः
(ii) गुणवान् जनः श्रेष्ठः
(iii) धनवान् एव महान्
(iv) दुःखं सर्वोत्तमम्
5. “आत्मनः प्रतिकूलानि परेषां न समाचरेत्” इति कः उपदेशः अस्ति ?
(i) चाणक्यः
(ii) विदुरः
(iii) कालिदासः
(iv) बाणभट्टःकोष्ठकात् उचितं पदं चित्वा रिक्तस्थाने लिखत।
1. सर्वदा __________ भाषणम् एव करणीयम्। (कटुः / मधुर)
2. वृत्तं __________ संरक्षेत्। (यत्नेन / धनेन)
3. नद्यः स्वयमेव __________ न पिबन्ति। (अम्भः / फलं)
4. सज्जनानां विभूतयः __________ भवन्ति। (परोपकाराय / आत्मलाभाय)
5. गुणयुक्तः दरिद्रः अपि __________ न समः। (अगुणैः / मित्रैः)अधोलिखितानि प्रश्नानि उत्तराणि एकपदेन लिखत।
1. ‘प्रियवाक्यप्रदानेन सर्वे तुष्यन्ति जन्तवः’ – कः ग्रन्थः ?
2. ‘वित्तम्’ इत्यस्य अर्थः कः ?
3. ‘परोपकाराय सतां विभूतयः’ – इति श्लोके ‘सतां’ शब्दस्य अर्थः ?
4. ‘आत्मनः प्रतिकूलानि परेषां न समाचरेत्’ – इति श्लोके ‘समाचरेत्’ शब्दस्य पर्यायः ?
5. ‘गुणयुक्तो दरिद्रोऽपि’ – इति वाक्ये ‘दरिद्रः’ शब्दस्य विलोमः ?अधोलिखितानि प्रश्नानि उत्तराणि ३–४ पङ्क्तिषु पूर्णवाक्यरूपेण लिखत।
1. ‘वृत्तं यत्नेन संरक्षेत्’ इत्यस्य उपदेशः कः अस्ति ?
2. ‘प्रियवाक्यप्रदानेन सर्वे तुष्यन्ति जन्तवः’ – इत्यस्य भावार्थं लिखत।
3. ‘नद्यः स्वयमेव नाम्भः पिबन्ति’ – इत्युक्त्या किं शिक्ष्यते ?
4. ‘गुणेष्वेव हि कर्तव्यः प्रयत्नः’ – इति श्लोकस्य संदेशः कः ?
5. ‘यत्रापि कुत्रापि गता भवेयुः हंसा’ – इत्यस्य अर्थं लिखत।